Zakres Merytoryczny i Wytyczne do Wykonania
Audytu Energetycznego
Wielorodzinnego Budynku Mieszkalnego
Krajowej Agencji Poszanowania Energii


1.    Karta Audytu Energetycznego (wykonana wg zamieszczonego wzoru)

2.    Opis budynku

2.1    Dane ogólne (adres, właściciel obiektu, właściciel węzła ciepłowniczego, rok budowy, technologia,   powierzchnia zabudowana, kubatura budynku, kubatura ogrzewanej części budynku, powierzchnia użytkowa mieszkań, powierzchnia korytarzy, powierzchnia pomieszczeń ogrzewanych na poddaszu użytkowym, powierzchnia pomieszczeń ogrzewanych w piwnicy, powierzchnia usługowa pomieszczeń ogrzewanych - sklepy, usługi itp., powierzchnia użytkowa ogrzewanej części budynku, współczynnik kształtu budynku A/V, liczba klatek schodowych, liczba kondygnacji, wysokość kondygnacji w świetle, liczba mieszkań, liczba mieszkańców)

                    2.2      Konstrukcja budynku

                    2.3      Instalacje grzewcze

2.3.1    Źródło ciepła

2.3.2    Instalacja centralnego ogrzewania

3.    Ocena aktualnego stanu budynku

3.1    Ocena izolacyjności cieplnej przegród zewnętrznych budynku
(U - współczynnik przenikania ciepła, W/(m2.K) należy obliczać zgodnie z pkt. 4.8, 4.9 i 4.10 PN-91/B-02020, tj. bez uwzględniania wpływu mostków cieplnych liniowych i punktowych)

3.2    Ocena rozwiązań instalacji grzewczych

4.    Określenie potrzeb cieplnych budynku oraz kosztów ogrzewania

4.1    Szczytowa moc grzewcza, sezonowe zapotrzebowanie na ciepło (energię końcową) do ogrzewania w standardowym sezonie ogrzewczym

      Wyniki obliczeń powinny być zestawione w następującej formie:

  • szczytowa moc grzewcza

qMoc, kW

  • sezonowe zapotrzebowanie na ciepło (energię końcową) do ogrzewania w standardowym sezonie ogrzewczym po uwzględnieniu sprawności systemu grzewczego

Q, GJ/a

  • wskaźnik sezonowego zapotrzebowania na ciepło (energię końcową) do ogrzewania w standardowym sezonie ogrzewczym do pola powierzchni użytkowej ogrzewanej części budynku, gdy h Ł 2.6 m lub do 1 m3 kubatury ogrzewanej części budynku, gdy h > 2.6 m
  •  

E,
kWh/(ma)
gdy: h Ł 2.6 m
kWh/(ma)
gdy: h > 2.6 m

  • wskaźnik sezonowego zapotrzebowania na ciepło (energię końcową) do ogrzewania z uwzględnieniem sprawności systemu grzewczego w budynku w standardowym sezonie ogrzewczym do pola powierzchni użytkowej ogrzewanej części budynku, gdy h Ł 2.6 m lub do 1 m3 kubatury ogrzewanej części budynku, gdy h > 2.6 m

Es,
kWh/(ma)
gdy: h Ł 2.6 m
kWh/(ma)
gdy: h > 2.6 m

  • kubaturowy wskaźnik zapotrzebowania na szczytową moc grzewczą budynku określający moc maksymalną potrzebną do ogrzania 1 m3 kubatury ogrzewanej części budynku

qMoc/V, W/m3

  • kubaturowy wskaźnik sezonowego zapotrzebowania na ciepło (energię końcową) do ogrzewania, wyrażający ilość energii cieplnej wyrażonej w GJ potrzebnej do ogrzania do temperatury normowej
    1 m3 kubatury ogrzewanej części budynku w ciągu roku

Q/V, GJ/(ma)

Ponadto należy podać:

 
  • wielkość przyjętego do obliczeń strumienia powietrza wentylacyjnego

m3/h

  • sprawność systemu ogrzewania
    - sprawność wykorzystania ciepła
    - sprawność regulacji systemu grzewczego
    - sprawność przesyłania ciepła
    - sprawność wytwarzania ciepła


h e
h r
h p
h w

  • składniki i wielkości strat ciepła w budynku
 

            4.2      Koszt centralnego ogrzewania

4.2.1    Opis cen i taryf

4.2.2    Koszt centralnego ogrzewania - Kc.o. w zł/(m2.m-c)

4.2.3    Dotacje do centralnego ogrzewania - Dc.o. w zł/(budynek. a) (wysokość wymaganej dotacji do centralnego ogrzewania w ciągu roku - sezonu ogrzewczego na budynek) - w przypadku ogrzewania zdalaczynnego

5.    Optymalizacja energetyczno-ekonomiczna przedsięwzięć termomodernizacyjnych

5.1.    Rozpatrywany zakres termomodernizacji budynku

5.1.1. Docieplenie budynku (np. w budynku X - docieplenie ścian zewnętrznych, stropodachu, stropu piwnic, wymiana okien)
Niezbędne jest rozpatrzenie kilku poziomów izolacyjności cieplnej przegród zewnętrznych budynku w celu wyboru optymalnej grubości materiału izolacyjnego.

5.1.2.    Modernizacja instalacji grzewczych

5.1.2.1.   Źródło ciepła (np. w budynku X - licznik ciepła, automatyka)

5.1.2.2.   Instalacja centralnego ogrzewania (np. w budynku X - zawory termostatyczne, odpowietrzniki automatyczne)

Jako optymalny wariant uznaje się zakres prac, który daje największe oszczędności eksploatacyjne przy najniższych kosztach inwestycyjnych. Wybór zakresu prac zależy od termicznej charakterystyki przegrody docieplanej (strat ciepła), sprawności systemu grzewczego, klimatu, kosztów materiału, urządzeń, kosztów montażu oraz ceny energii.

Ze względu na to, że całkowity koszt wykonania termomodernizacji, jak i straty ciepła nie są wielkościami linearnymi, w celu określenia optymalnego zakresu prac należy rozpatrywać warianty termomodernizacji budynku na zasadzie "każdy z każdym" (pamiętając o tym, że nie zaproponujemy Właścicielowi Domu montażu podzielników kosztów, jak nie ma zamontowanych zaworów termostatycznych itd.). Nie można oddzielnie rozpatrywać docieplenia przegród zewnętrznych, wymiany stolarki okiennej bez modernizacji instalacji centralnego ogrzewania. Nie można również oddzielnie analizować docieplenia np. ścian zewnętrznych i wybrać pozornie najlepszą grubość materiału izolacyjnego, a następnie łączyć ten wariant modernizacji z wybranym w ten sam sposób najlepszym wariantem docieplenia np. stropodachu (jeśli takie jest też brane pod uwagę), itd.

Poniżej podano przykładowy wykaz prac rozpatrywanych w budynku X.

Przegroda budynku

Warianty

Liczba wariantów

Docieplenie ścian zewnętrznych

Podstawa + 5, 6, 8, 10, 12 cm izolacji

6

Docieplenie stropodachu

Podstawa + 10, 15, 20, 25 cm izolacji

5

Docieplenie stropu piwnic

Podstawa + 3, 5, 6, 8, 10 cm izolacji

6

Wymiana okien

na okna o U = 2.6; 2.0; 1.8 W/(m2. K)

4

Instalacja centralnego ogrzewania

.

4

.

licznik ciepła

.
.

automatyka

.
.

zawory termostatyczne i podpionowe, odpowietrzniki automatyczne

.
.

podzielniki kosztów

.

Całkowita liczba rozpatrywanych wariantów termomodernizacji budynku X - 2880.

 5.2.    Nakłady inwestycyjne na termomodernizację budynku

5.2.1.    Docieplenie budynku (należy wyszczególnić prace, podać ich wielkość - powierzchnię i koszty jednostkowe)

5.2.2.    Modernizacja instalacji grzewczych (należy wyszczególnić prace, podać ich wielkość - szt. urządzeń, koszty jednostkowe i całkowite z podziałem na urządzenia i robociznę)

5.3.    Oszczędności eksploatacyjne uzyskane w wyniku termomodernizacji budynku
W tym celu należy obliczyć szczytową moc grzewczą i oszacować zapotrzebowanie na ciepło oraz określić koszt centralnego ogrzewania Kc.o. w zł/(m2. m-c) po wykonaniu rozpatrywanych wariantów termomodernizacji. Obliczenia powinny być wykonane wg materiałów podanych w pkt. 4.1. Wyniki mogą zostać zamieszczone (ze względu na znaczną objętość) w postaci cyfrowej w formacie dowolnego arkusza kalkulacyjnego. Należy pamiętać, aby dla wariantów w których rozpatrywany jest montaż podzielników kosztów wielkości uzyskanych oszczędności pomniejszyć o koszt obsługi sys
temu rozliczeń.

W przypadku, gdy rozpatrywany budynek rozliczany jest obecnie za centralne ogrzewanie wg
m2 p.u., a szacowane koszty za c.o. po olicznikowaniu budynku będą wyższe od dotychczaso-
wych - analizę ekonomiczną (oszczędności eksploatacyjne) należy rozpocząć od momentu,
jakby w budynku był już zamontowany ciepłomierz.

5.4.    Analiza ekonomiczna

5.4.1.    Modele i metodologia

Dla oceny projektów inwestycyjnych należy wykorzystać:
statyczny wskaźnik oceny:

  • prosty okres zwrotu inwestycji - SPBT,
    oraz dynamiczne wskaźniki rentowności inwestycji:
  • wartość zaktualizowaną netto - NPV,
  • wewnętrzną stopę zwrotu - IRR.

Analizę należy przeprowadzić w cenach stałych.

Przy obliczeniach wskaźników należy przyjąć:

      1. formułę bezpośredniego przyporządkowania efektów z inwestycji termomodernizacyjnej nakładom inwestycyjnym, jakie są niezbędne do ich uzyskania,
      2. inwestycję w danym wariancie jako wydatek w roku początkowym,
      3. efekty - oszczędności eksploatacyjne należy obliczyć jako różnicę pomiędzy kosztami energii cieplnej, które ponosi Zarządca Domu przed i po termomodernizacji w danym wariancie,
      4. wartość stopy dyskontowej należy przyjąć na poziomie 8 %,
      5. okres badania efektywności inwestycji - 15 lat.

5.4.1.    Wyniki analizy
Wyniki mogą zostać zamieszczone (ze względu na znaczną objętość) w postaci cyfrowej w formacie dowolnego arkusza kalkulacyjnego.

5.5.    Optymalny wariant termomodernizacji budynku
Dla wybranego optymalnego wariantu oraz dla kolejnego zakresu prac (uwzględniającego prace rozpatrywane uprzednio) optymalnego wariantu należy podać wielkości, które wyszczególniono w pkt. 4.1., 4.2. oraz nakłady inwestycyjne na termomodernizację budynku Kosztinwest., koszt centralnego ogrzewania Kc.o. w zł/(m2. m-c), wysokość wymaganej dotacji do centralnego ogrzewania w ciągu roku na budynek Dc.o. w zł/(budynek. a), % oszczędności kosztów, % oszczędności energii cieplnej i szczytowej mocy grzewczej, wartość zaktualizowaną netto, wewnętrzną stopę zwrotu, prosty czas zwrotu, koszt zaoszczędzonej szczytowej mocy grzewczej po dociepleniu budynku zł/D MW, koszt zaoszczędzonej energii końcowej w ciągu 15 letniego okresu eksploatacji budynku po wykonaniu termomodernizacji budynku zł/D GJ. Podany zakres termomodernizacji powinien zawierać preferowaną pod względem ekonomicznym kolejność prac.

Dla wybranego optymalnego wariantu należy podać szacowane miesięczne zużycie energii cieplnej na potrzeby centralnego ogrzewania w GJ.
Wskazane jest podanie następnego, po optymalnym wariancie, efektywnego energetyczno-ekonomicznie zakresu prac (uwzględniającego prace optymalnego wariantu). Dla niego oraz kolejnych prac (uwzględniających prace wykonane uprzednio łącznie z pracami optymalnego wariantu) należy podać wielkości, które wymieniono powyżej.

6.    Analiza wrażliwości efektywności środków finansowych z kredytu bankowego
Dla rozszerzonego bądź skróconego zakresu prac optymalnego wariantu termomodernizacji budynku do prac spełniających i będących "blisko" warunku:

  • SPBTmax. = 7 lat,
  • IRRmin. = 12%

należy przeprowadzić analizę wrażliwości efektywności środków finansowych z kredytu bankowego.

Analizę należy przeprowadzić wykonując obliczenia: SPBT, IRR, NPV wg metodologii podanej w pkt. 5.4.1. dla kwoty równej: 20%, 25%, 30%, 35%, 40%, 45%, 50%, 55%, 60%, 65%, 70%, 75% i 80% wartości inwestycji (tzn. dla udziału kredytu w koszcie inwestycji).

Ze względu na konieczność wykonania weryfikacji opracowania, podstawowe informacje
o budynku powinny być przedstawione w zestandaryzowanej formie w postaci "Formularza danych do audytu budynku mieszkalnego", który będzie załącznikiem do audytu.

Załączniki:

  1. Karta Audytu Energetyczneg KAPE

 

Oznaczenia:

Typ budynku  
  • mieszkalny;mieszkalno-usługowy

qMoc,

kW

  • szczytowa moc grzewcza
Kubatura ogrzewanej części budynku

m3

  • Kubatura ogrzewanej części budynku powiększona o kubaturę ogrzewanych pomieszczeń na poddaszu użytkowym lub w piwnicy i pomniejszona o kubaturę wydzielonych klatek schodowych, szybów, wind, otwartych wnęk, logii i galerii

Q,

GJ/a

  • sezonowe zapotrzebowanie na ciepło (energię końcową) do ogrzewania w standardowym sezonie ogrzewczym po uwzględnieniu sprawności systemu c.o.
Powierzchnia użytkowa mieszkań

m2

  • wg PN-70/B-02365 Powierzchnia budynków. Podział, określenia i zasady obmiaru.

E

kWh/(ma)
lub
kWh/(ma)

  • wskaźnik sezonowego zapotrzebowania na ciepło (energię końcową) do ogrzewania w standardowym sezonie ogrzewczym do pola powierzchni użytkowej ogrzewanej części budynku, gdy h Ł 2.6 m lub do 1 m3 kubatury ogrzewanej części budynku, gdy h > 2.6 m
Powierzchnia usługowa pom. ogrzew.

m2

  • Powierzchnia usługowa pomieszczeń ogrzewanych: usługi, sklepy, itp.

Es

kWh/(ma)
lub
kWh/(ma)

  • wskaźnik sezonowego zapotrzebowania na ciepło (energię końcową) do ogrzewania z uwzględnieniem sprawności systemu ogrzewania w standardowym sezonie ogrzewczym do pola powierzchni użytkowej ogrzewanej części budynku, gdy h Ł 2.6 m lub do 1 m3 kubatury ogrzewanej części budynku, gdy h > 2.6 m
Powierzchnia użytkowa ogrzewanej części budynku

m2

  • Powierzchnia użytkowa mieszkań + powierzchnia korytarzy + powierzchnia pomieszczeń ogrzewanych na poddaszu użytkowym + powierzchnia pomieszczeń ogrzewanych w piwnicy + powierzchnia usługowa pomieszczeń ogrzewanych: usługi, sklepy, itp.

Kc.o.

 

Dc.o.

zł/(mm-c)

 

zł/(budynek× a)

  • koszt ogrzania w ciągu miesiąca (w przeliczeniu na 12 m-cy) jednego metra kwadratowego powierzchni użytkowej ogrzewanej części budynku
  • wysokość wymaganej dotacji do centralnego ogrzewania w ciągu roku (sezonu ogrzewczego) na budynek
Współczynnik kształtu budynku

1/m

  • A/V - stosunek pola powierzchni A wszystkich przegród zewnętrznych ogrzewanej części budynku (ścian zewnętrznych wraz z oknami i drzwiami balkonowymi, dachów i stropodachów, podłóg na gruncie lub stropów nad piwnicą nieogrzewaną, stropów nad przejazdami, oddzielających część ogrzewaną od powietrza zewnętrznego, gruntu lub przyległych pomieszczeń nieogrzewanych, do kubatury ogrzewanej części budynku

zł/D MW

zł/D GJ

 

Kosztinwest.

 

  • koszt zaoszczędzonej szczytowej mocy grzewczej po dociepleniu budynku

koszt zaoszczędzonej energii końcowej w ciągu 15 letniego okresu eksploatacji budynku po wykonaniu termomodernizacji budynku

  • nakłady inwestycyjne na termomodernizację budynku
Strumień powietrza wentylacyjnego

m3/h

  • wielkość przyjętego do obliczeń strumienia powietrza wentylacyjnego

SPBT

lat

  • prosty czas zwrotu - okres niezbędny do odzyskania nakładów inwestycyjnych poniesionych na termomodernizację budynku


h e
h r
h p
h w

 
  • sprawność systemu ogrzewania
    - sprawność wykorzystania ciepła
    - sprawność regulacji systemu grzewczego
    - sprawność przesyłania ciepła
    - sprawność wytwarzania ciepła

NPV

  • wartość zaktualizowaną netto - określa się poprzez zdyskontowanie w ciągu 15 letniego okresu eksploatacji budynku (dla każdego roku z osobna i przy określonym stałym poziomie stopy dyskontowej - r=8%) różnic pomiędzy oszczędnościami wynikającymi ze zmniejszenia kosztów za centralne ogrzewanie i wydatkami ponoszonymi na realizację termomodernizacji budynku
     

IRR

%

  • wewnętrzna stopa zwrotu - określa stopę rentowności danego przedsięwzięcia termomodernizacyjnego. Przedsięwzięcie można zaakceptować, jeśli stopa graniczna, wyrażająca najniższą możliwą do przyjęcia stopę rentowności jest niższa od wewnętrznej stopy zwrotu. IRR wyznacza zatem maksymalną stopę dyskontową jaką można przyjąć, jeśli się chce odzyskać zainwestowane środki w konkretne przedsięwzięcie

 

  

Index 

modyfikacja: 02-12-2008